sinifosmanli tÜrkÇesİ ders kİtabinin okuma ve yazma etkİnlİklerİ Üzerİne bİr İnceleme (PDF) 10. Academia.edu uses cookies to personalize content, tailor ads and improve the user experience. OKUMAVE YAZMA DERSİ TANIMI 1. Okuma yazma dersinin amacı, akademik konularda ilgi çekici metinler sunarak öğrencilerimizi daha etkin ve yetkin okuma becerisine sahip hale getirmek ve öğrencilerimizin İngilizceyi daha iyi okuyan ve yazan bireyler olmasına yardım etmenin yanı sıra, onlara etkili okuma, kelime dağarcığı İlkokuma ilk okuma yazma dokümanları, metinleri, etkinlik örnekleri. İlkokuma, ilk okuma yazma dokümanları, metinleri, etkinlik örnekleri. 1. Sınıf İlk Okuma Yazma Açık Hece Tablosu (38.3 KB) 1. Sınıf İlk Okuma Yazma Açık Hece Tablosu (Paylaşım: dersimiz.com - zip dosyası) 1. Sınıflar İçin İlk Okuma Çizgi 4 Sınıf Türkçe Okuma Anlama ve İsimler, Zamirler, Fiiller, Bileşik Sözcükler Boyama Sayfası Etkinlikleri İndir. eşbulma oyunu. DOKUN, HİSSET, EŞİNİ BUL. Etkinlik Türü : Fen ve okuma yazmaya hazırlık (Bütünleştirilmiş bireysel etkinlik) Yaş Grubu (ay) : 36-48 ay. KAZANIMLAR VE GÖSTERGELERİ. BİLİŞSEL GELİŞİM. Kazanım 1: Nesne/durum/olaya dikkatini verir. Göstergeleri: Dikkat edilmesi gereken nesne/durum/olaya odaklanır. iO92xE. Bileşik 2 veya 2’den çok elementin atom ve iyonlarından oluşan maddeye denir. Bileşikte bulunan elementlerin bir birine oranı sabittir. Örnek, suda her zaman 1 atom oksijen, 2 atom hidrojen vardır. Belirli şartlar altında bileşiğin fiziksel özellikleri alınan bütün numuneler için aynıdır. Bu durum bir bileşiği karışımdan ayırmaktadır. Bir element sadece tek tip atomdan oluşmuşken, karışımda ise iki veya daha çok element yada bileşik vardır. Örnek toprak bir karışımdır. Topraktan alınan numunelerde özellikler ve bileşimler çok farklı olarak çıkar. Her toprak numunesinden aynı sonuçlar çıkmaz. Bileşikte ise bütün numunelerden aynı özellik ve sonuç alınmaktadır. Kimyasal reaksiyon sonucu bileşikler oluşur. Reaksiyona giren 2 farklı element olacağı gibi, bir elementle bir bileşik, bir bileşik ile bir bileşik olabilir. Bunların sayıları birden fazla da olabilir. Bileşiği oluşturan elementlerin kimyasal aktivitesi bileşiğin kararlılığını gösterir. bağlıdır. Örnek sodyumklorür NaCl yani tuz çok kararlı bir bileşendir bozunmaz. Bu tür çok kararlı bileşikleri ayrıştırmak için daha çok enerjiye ihtiyaç gerekir. Bir kararlı bileşenin bozunması için gereken elektroliz gerilimi, kararsız bileşene göre daha fazladır. Organiz bileşenler daha kararsız oldukları için az bir ısı ile bozunmaları sağlanabilir. Bileşiğin kimyasal veya fiziksel özellikleri, beleşiği meydana getiren elemetlerin özelliklerine bakarak anlaşılamaz. Klorür ve sodyum elementlerinin özelliklerine bakarak sodyum klorürün özellikleri bunlar diyemeyiz. Suyun elementlerini inceleyecek olursak, oksijen ve hidrojen elementleri birer gazdır. Ama su bileşiğine bakacak olursak bunun sıvı olduğunu görürüz. Temel element özellikleri bile değişmiştir. Bileşikleri başlıca 2 sınıfta inceleyebiliriz. Bunlar bileşikler Daha çok iyonlardan oluşan bileşiklerdir. Tuzlar, bazları bu sınıfta sayabiliriz. Bu bileşiklerin temel özelliği kararlı bileşiklerdir. Çabuk bozunmazlar. bileşikler Bunların diğer adı da karbon bileşiklerdir. Genellikle suda çözünürler. Bu sebeple iyonlaşma olmaz. Kararsız bileşiklerdir. Elementlerini bir arada tutan kuvvet, elektron bağlarıdır. Bileşiklere Örnekler Sodyum klorür NaCl Yemek tuzu, Soyum bikarbonat NaHCO3 Kabartma tozu Sodyum hidroksit NaOH Kostik Sabun sanayiinde kullanılır, Sodyum karbonat Na2CO3 Soda Nitrik asit HNO3 Kezzap Sülfirik asit H2SO4 Boya ve gübrelerde kullanılır. Potasyum nitrat KNO3 patlayıcılarda ve gübrelerde kullanılır. Magnezyum hidroksit MgOH2 Rontgen film çekimlerinde kullanılır. Amonyak NH3 Bakır sülfat CuSO4 Yapay ipeklerde ve zirratte kullanılır. Kalsiyum nitrat CaNO32 Kibrit yapımında kullanılır. Gümüş nitrat AgNO3 Fotoğrafçılıkta, İlaçlarda, kullanılır. İkiden daha fazla olan cins atomdan meydana gelen bileşiklerde ayrı bir yol izlenir. Çoğu bileşiğin özel ismi bulunur. Özel ada sahip olan bu bileşikler diğer bir bileşik ya da atom ile birlikte yeni bir bileşik oluşturmuş olduğunda özel olan bileşiğin adının bilinmesi gerekir. Oksijenin metaller ile oluşturmuş bulunan bileşikler oksit ya da peroksit şeklinde adlandırılır. İyonik Bileşikler Nasıl Adlandırılır? Bir cins metal olan ve bir cins ametal olan atomdan meydana gelen bileşikler isimlendirilirken gerekli olan kural aşağıda belirtilen şekildedir Metal adı + ametal adı + ek Bu durumda ek ametal adıyla birleşmiş olan bir ektir. Bu ek; genelde "ür" eki şeklinde olur. Örnek vermek gerekirse;NaBr → Sodyum bromürK2S → Potasyum sülfürBaS → Baryum sülfürBeS → Berilyum sülfürCaF2 → Kalsiyum florürKBr → Potasyum bromürLiH → Lityum hidrürŞeklinde okumak mümkündür. Oksijenin Metaller İle Yaptığı Bileşiklerin İsimlendirilmesi Nasıl Olur? Oksijen atomunun metaller ile oluşturmuş olduğu bileşikler genel itibari ile oksit biçiminde isimlendirilir. O atomu bileşiklerinde -2 değerlikli ise bileşiğin isimlendirilmesi şu şekilde olur Metal adı + oksit Örnek vermek gerekirse,CaO → Kalsiyum oksitMgO → Magnezyum oksitK2O → potasyum oksitBirden Fazla Pozitif Bir Değerlik Alan Metal Bileşiklerinin İsimlendirilmesi Nasıl Olur? D bloku elementlerinin büyük kısmı bileşiklerinde çeşitli yükseltgenme basamaklarında bulunabilir. Örnek olarak verilirse, Fe elementinin +3 ile +2 değerlik alır. Cr elementi bileşikleri içerisinde +2, +3, +6 yükseltgenme basamaklarında bulunur. Bu bileşikler isimlendirilirken metal isminin ön kısmına değerlik sayısı olan roma rakamları ile yazılarak meydana getirilir. Okunurken metal adına değerlik sayısı eklenerek bileşiğinde O atomunun – 2 değerlikli olmasından dolayı Fe atomunun +2 değerlikli olması gerekir. Bu durumda bileşik, FeO = Demir II oksit biçiminde kaleme alınır ve okunurken de, "demir iki oksit" biçiminde okunur. betaAna SayfaYKS KonularıBlogBikifi→Lise Ders Notları→Kimya📅 03 Ağustos 2018♻ 19 Aralık 202111. Sınıf KimyaModern Atom TeorisiGüncelKonu ÖzetiKimya biliminde kullanıılan ortak bir bilim dili vardır. Dünyanın her yerinde tüm dillerde kimya sembolik dili ve adlandırması ortak şekilde ve düzende kullanılır. Örneğin adlandırma da bileşik formüllerinin yazımı ve bileşiklerin adlandırılması belirli kurallara konudaBileşiklerin adlandırılmasını ve formüllerinin yazılamsınıBasit veya gerçek formül gibi kavramlarıöğreneceksiniz.📌Modern Atom Teorisi Ünitesi✍ Ders NotlarıPeriyodik Özellikler – DetaylıAtomun Kuantum ModeliModern Atom Teorisi Atom Kavramının Tarihsel GelişimiElektromanyetik Işınların Dalga ve Tanecik KarakteriKimyanın Sembolik Dili ve Adlandırma📜 TerimlerPauli Dışlama İlkesiAufbau İlkesi📝 KarşılaştırmalarMetal – Ametal – Soygaz Karşılaştırması📂Kategori 11. Sınıf Kimya Benzer İçeriklerGüncelKimyaElektroliz Elektrik ve Madde İlişkisiİçeriğe GitGüncelKimyaKimyasal Tepkimelerde Hesaplamalarİçeriğe GitGüncelKimyaAromatik Bileşikler – Benzen ve Benzen Türevleriİçeriğe GitGüncelKimyaKimyanın Bilim Olma Süreciİçeriğe GitGüncelKimyaKarışımların Sınıflandırılmasıİçeriğe GitGüncelKimyaKimyasal Etkileşimler Giriş ve Etkileşimlerin Sınıflandırılmasıİçeriğe GitGüncel müfredata uyumlu ve ücretsiz lise ders notları, YKS hazırlık notları ve TYT-AYT soru dağılımlarına Bikifi ile ulaş!Lise Ders Notları9. Sınıf Ders Notları10. Sınıf Ders Notları11. Sınıf Ders Notları12. Sınıf Ders NotlarıBiyoloji NotlarıKimya NotlarıFizik NotlarıMatematik NotlarıEdebiyat NotlarıTarih NotlarıCoğrafya Notlarıİngilizce NotlarıEğitim Araçları2022 YKS Sayacı2022 TYT Konuları2022 AYT KonularıHukuk Ders NotlarıÜniversite Taban Puanları2 Yıllık Bölüm Puanları4 Yıllık Bölüm PuanlarıOnline Graph PaperHesaplama AraçlarıBikifi HakkındaBiz Kimiz?BlogYazılıya HazırlıkYKS Bilgi BankasıMüfredat KonularıYabancı Dil ÖğrenimiKullanım PolitikasıYorum PolitikasıKVKK ve Gizlilik PolitikamızCopyright © 2022 Bikifi eğitim öğretim ile ilgili belgeler > konu anlatımlı dersler > matematik dersi ile ilgili konu anlatımlar FONKSİYONLAR BİLEŞKESİ, BİLEŞKE FONKSİYONLAR, ÖZELLİKLERİ, ÇEŞİTLERİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIM MATEMATİK DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR, ÖRNEKLER, ÇÖZÜMLÜ SORULAR Bileşke fonksiyonuna, fonksiyon fonksiyonu da denir. FONKSİYONLARIN BİLEŞKESİ Tanım FONKSİYONLARIN BİLEŞKESİ olmak üzere tanımlanan fonksiyona f ve g fonksiyonların bileşkesi denir ve veya kısaca biçiminde gösterilir ve g bileşke f diye okunur. Örnek 1 fonksiyonları için fonksiyonlarını bulunuz. Yanıt 1 ayrı ayrı bulmak gerekir. hesaplanırken fonksiyonu fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. hesaplanırken fonksiyonu fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. olarak bulunur. Örnek 2 fonksiyonları için fonksiyonlarını bulunuz. Yanıt 2 ayrı ayrı bulmak gerekir. hesaplanırken fonksiyonu fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. hesaplanırken fonksiyonu fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. Örnek 3 fonksiyonları için fonksiyonlarını bulunuz. Yanıt 3 ayrı ayrı bulmak gerekir. hesaplanırken fonksiyonu fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak bilgi yelpazesi com hesaplanır. hesaplanırken fonksiyonu fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. olarak bulunur. Örnek 4 fonksiyonları için fonksiyonlarını bulunuz. Yanıt 4 ayrı ayrı bulmak gerekir. hesaplanırken değeri fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. hesaplanırken değeri fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. olarak bulunur. Örnek 5 fonksiyonları için fonksiyonlarını bulunuz. Yanıt 5 ayrı ayrı bulmak gerekir. hesaplanırken değeri fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. hesaplanırken değeri fonksiyonundaki her x değişkeninin yerine koyularak hesaplanır. Örnek 6 Yanıt 6 Bileşke fonksiyon bulunursa BİRİM ÖZDEŞ-ETKİSİZ FONKSİYON Tanım BİRİM ÖZDEŞ-ETKİSİZ FONKSİYON Fonksiyonuna birim özdeş-etkisiz fonksiyon denir. Birim özdeş-etkisiz fonksiyon, özel olarak biçiminde gösterilir. Örnek 1 fonksiyonunun şemasını çiziniz. Yanıt 1 Tanım ve görüntü kümeleri dır. Tanım kümesi için gereken görüntü kümesinin elemanları değerleri elde edilir. Örnek 2 fonksiyonunun birim fonksiyon olabilmesi için a, b ve c ne olmalıdır? Yanıt 2 fonksiyonu bilgi birim fonksiyon olduğundan için eşitlik yazılırsa olacaktır. Bu durumda olmalıdır. Örnek 3 fonksiyonunun birim fonksiyon olabilmesi için a, b ve c ne olmalıdır? Yanıt 3 fonksiyonu birim fonksiyon olduğundan için eşitlik yazılırsa olacaktır. Bu durumda olacağından olacaktır. FONKSİYONUN TERSİ Tanım FONKSİYONUN TERSİ bire bir ve örten fonksiyonlar olmak üzere eşitliği sağlanıyorsa f ve g fonksiyonlarına birbirlerinin tersi denir. g fonksiyonuna, f fonksiyonunun tersi denir ve biçiminde gösterilir. Örnek 1 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 1 Fonksiyonun tersi olarak alınırsa eşitliğinden yararlanırsak Örnek 2 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 2 Fonksiyonun tersi olarak alınırsa eşitliğinden yararlanırsak Örnek 3 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 3 Fonksiyonun tersi olarak alınırsa eşitliğinden yararlanırsak Örnek 4 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 4 Fonksiyonun tersi olarak alınırsa eşitliğinden yararlanırsak Örnek 5 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 5 Fonksiyonun tersi olarak alınırsa eşitliğinden yararlanırsak Örnek 6 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 6 Fonksiyonun tersi olarak alınırsa eşitliğinden yararlanırsak Kural Örnek 7 fonksiyonunun tersini bulunuz. Yanıt 7 Kural uygulanırsa f fonksiyonunun tersi Örnek 8 değerini bilgi bulunuz. Yanıt 8 Örnek 9 değerini bulunuz. Yanıt 9 Kural uygulanırsa f fonksiyonunun tersi bulunur. BİLEŞKE FONKSİYONUN ÖZELİKLERİ Bileşke fonksiyonunun özelikleri DEĞİŞME ÖZELİĞİ Tanım DEĞİŞME ÖZELİĞİ Yanıt1 Örnek 2 Fonksiyonları için olduğunu gösteriniz. Yanıt2 eşitliğinin doğru olması değişme özeliğinin olduğunu göstermez. Genel olarak, bileşke işleminin değişme özeliği yoktur. BİRLEŞME ÖZELİĞİ Tanım BİRLEŞME ÖZELİĞİ fonksiyonları için Bileşke işleminin birleşme özeliği vardır. fonksiyonları için Sorunun a ve b parçalarına bakıldığında sonuçların eşit olduğu görülecektir. Böylece bileşke işleminin birleşme bilgi özeliği olduğu görülür. olduğuna göre BİRİM ÖZDEŞ-ETKİSİZ FONKSİYON ÖZELİĞİ Tanım BİRİM ÖZDEŞ-ETKİSİZ FONKSİYON ÖZELİĞİ olmak üzere fonksiyonuna birim özdeş - etkisiz fonksiyon denir. Bileşke işleminin birim özdeş - etkisiz fonksiyon vardır. fonksiyonunun birim fonksiyon olabilmesi için d, e ve f olmalıdır. BİLEŞKE İÇİN ÖZELLİĞİ Yanıt 2 BİLEŞKE İÇİN ÖZELLİĞİ Buradan “MATEMATİK DERSİ İLE İLGİLİ KONU ANLATIMLAR” SAYFASINA GERİ DÖNMEK İÇİN >>>TIKLAYIN>>TIKLAYIN>>TIKLAYINYorumu cok guzel ve anlasılır bır sıte coooookk tesekurler yardımcı oldugunuz ıcın ->Yazan 29. **Yorum** ->Yorumu Çok begendim emeginize saglikk ->Yazan sevda 28. **Yorum** ->Yorumu Matematikten nefret ediyorum. Ama inşallah bu site işime çok yarayacak. Emeği geçen herkese teşekkür ederim. ->Yazan matematik mağduru 27. **Yorum** ->Yorumu Güzel bir site ödevlerimi burada n yapı yorum ->Yazan nurdan 26. **Yorum** ->Yorumu Gerçekten çok ögrencinin faydalanabilmesi için çok güzel bir emegi geçenlere Allah razi ki bunlarinda devami gelecektir. ->Yazan SUL TAN. 25. **Yorum** ->Yorumu çok işime yaradı çok teşekkür ederim D ->Yazan sul tan . 24. **Yorum** ->Yorumu güzelller içinden bir seni seçtim kalbimi saana ben sana verdim harıka bır sıte ->Yazan cenk karabekir.. 23. **Yorum** ->Yorumu matematikte oldukça zorlanıyorum bu site sayesinde bulamadıklarıma erişme imkanı buldum ->Yazan Toprak. 22. **Yorum** ->Yorumu Abi ellinize ayağınıza sağlık çok işime yaradı bu site ->Yazan kadir. 21. **Yorum** ->Yorumu ç0k teşekür ederim sayenizde hem sınavdan 100 aldım hemde yıllık 0devden 100 aldım. ->Yazan kübra erat . ->Yazan eda ->Yorumu çokk faydalı oldu tşkr edrm çok güzell bir site. ->Yazan semra ->Yorumu çok güzel açıklanmış galiba sayenizde çok iyi anladım çoook teşekkürler. ->Yazan berke çağlar ->Yorumu bu site sayesinde matematik yazılısından 100 razı olsun tşk ederim. ->Yazan berke çağlar ->Yorumu bunlara çalıştım sırf bileşke fonksiyon üstüne hazırlanmış bir sınavdı 100 aldım tşkür ederim Allah razı olsun. ->Yazan mustafa ->Yorumu bütlere hazırlanırken ilaç gibi geldi bu site emeği geçenlerden Allah razı olsun. ->Yazan seçil ->Yorumu peki fx=2x gx=x+2 fog'x=? nasil çözülür. ->Yazan Halil ->Yorumu Süper bir site,elinize site sayesinde proje ödevimden ve ders içi performastan 100 geçenlerin ellerine saglik,umarim devami ->Yazan cimbomlu ->Yorumu tesekkür derim güzel ve faydali bi paylasim olmus emeginize saglik.... ->Yazan melisa ->Yorumu tesekür ederim cok faydasi oldu artik herseyi biliyorum. ->Yazan mehmet emir ->Yorumu gerçekten çok güzel bir sayfa çok isime yaradi. ->Yazan azra ->Yorumu gerçekten güzel bir site ama benim bir sorumun cevabini bulabilecegim bir örnek yok f3x-2=4x-2. ->Yazan sümeyye ->Yorumu çok çok çok tesekkür ederim allah razi olsun çok isime yardi... . ->Yazan hasan ->Yorumu Bence çok güzel bir sit sorular çok kolay ama yinde bizim anlayacagimiz bir site. >Yazan mustafa >Yorum Gerçekten tesekkür ederim. Baska yerden bulamiyor idim bu site yardimima kostu. Allah Razi olsun. Saygilar.... >Yazan kubilay >Yorum hepinizden Allah razi olsun çok faydasi oldu . >Yazan Eray >Yorum Gerçekten çok ögrencinin faydalanabilmesi için çok güzel bir emegi geçenlere Allah razi ki bunlarinda devami gelecektir. >Yazan sevde >Yorum bende beqendim Allah razi olsun elleriniz dert olmasin vallahi çhoq yardimci oldu ama bu iyiliginizi unutmam kendinize iyi bakin masallah nazar degmesin .!. >Yazan GAMZEEE >Yorum gerçekten çoooooooooooook begndim ALLAH RAZI OLSUN. >Yazan funda >Yorum süper bir sayfa ben açık öğretim okuyorum çok yardımcı oluyor emeği geçenlerin ellerine sağlık. >Yazan hatice gül >Yorum bu siteyi geçen yıl bulsaydım daha iyi olurdu .yinede geç kalınmış sayılmaz .emeği geçenlerin ellerine sağlık süper olmuş>>>YORUM YAZ<<< Baz Tepkimeleri Asit veya asidik özelliğe sahip olan maddeler baz veya bazik özelliğe sahip maddelerle tepkime verirler. Bu tepkimeye nötürleşme tepkimesi de denir. Asit Baz tepkimelerini maddelerin sınıfına göre 5 bölüme ayırabiliriz a Asit Baz Tepkimesi Asitler bazlarla tepkimeye girerek tuz ve su meydana getirir. Ancak baz NH3 ise su meydana gelmez sadece tuz oluşur. Tuz bazın katyonu ile asitin anyonundan meydana gelir. Asitlerin 6. bazların ise 7. genel özelliğinde anlatılmıştı. Örnek Asit + BazTuz + H2O b Asit oksit Baz Tepkimesi Asit oksitler, bazlarla tepkimeye girerek tuz ve suyu meydana getirir. Bileşikler ünitesinde Asit oksitlerin 2. genel özelliği Örnek Asit Oksit + BazTuz + H2O c Asit Bazik Oksit Tepkimesi Asitlerin, Bazik oksitlerle tepkimesi de asit-baz tepkimesidir. Bu tepkimeden de tuz ve su meydana gelir. Örnek Asit + Bazik oksitTuz + H2O d Asit oksit Bazik Oksit Tepkimesi Asit oksitler asitanhidratlar yani susuz asitler bazik oksitlerle bazanhidratlarla yani susuz bazlarla tepkime verirler. Tepkime sonucu sadece tuz meydana gelir, su oluşmaz. Örnek Asit oksit + Bazik oksitTuz e Tuz Asit tepkimesi karbonat iyonu içeren tuzlar asitlerle tepkime verirler. Tepkime sonucu tuz , su ve CO2 meydana gelir. Bu tepkime de bir asit- baz tepkimesidir. Örnek Tuz + AsitTuz + CO2 + H2O 2. Metal Asit Tepkimesi Soymetaller Cu, Hg, Ag, Pt ve Au hariç diğer metaller asitlerle tepkime verir. Tepkime sonucu tuz ve H2 gazı meydana gelir. Bileşikler ünitesinde asitlerin genel özelliklerinin 5. maddesi Örnek Ancak Cu, Hg ve Ag yükseltgen karşısındakini yükseltgeyen HNO3 ve H2SO4 gibi asitlerle tepkime verirler. Tepkime ürünleri normal asit- metal tepkimelerinden farklıdır. Tepkime sonucu tuz, su ve oksit meydana gelir. HNO3 değişik şartlarda farklı oksit verir. Ortam sıcak ve derişik ise NO2 oksidi, soğuk ve seyrektik ise NO oksidini meydana getirir. H2SO4 sadece sıcak ve derişik ortamda Cu, Hg ve Ag ile tepkime verir. Tepkime sonunda SO2 gazı meydana gelir. 3. Metal Baz Tepkimesi Ancak amfoter asitler karşısında baz gibi, bazlar karşısında asit gibi davranan metaller Al, Zn, Cr, Sn ve Pb bazlarla tepkime verir. Tepkime sonucu asit metal tepkimelerinde olduğu gibi tuz ve H2 gazı meydana gelir. Bileşikler ünitesinde bazların genel özelliklerinin 6. maddesi Örnek Al + HCl AlCl3 + H2 Al + NaOH Na3AlO3 + H2 Zn + HCl ZnCl2 + H2 Zn + NaOH Na2ZnO2 + H2 Not Al ile Cr aynı +3 Zn ile Sn ve Pb aynı +2 değerliği aldığı için denklemleri aynı olacaktır. Örnek Al + 3NaOH Na3AlO3 + 3/2 H2 Cr + 3NaOH Na3CrO3 + 3/2 H2 4. Aktif metal Su tepkimesi 1. dereceden aktif metaller Li, Rb, K, Ba, Sr, Ca ve Na soğuk suyla dahi tepkime verirken 2. dereceden aktif metaller Mg, Al, Mn, Zn, Cr, Cd, Fe ancak 700 oC, 800 oC de su buharı ile tepkime verir. Tepkime sonucu baz ve H2 gazı meydana gelir. Diğer metallerin su ile tepkimesi yoktur. Örnek Li + H2O LiOH + 1/2H2 Na + H2O NaOH + 1/2H2 Ca + 2H2OCaOH2 + H2 Ba + H2O Zn + H2O Cu + H2O 5. Yer Değiştirme Tepkimesi Yalın haldeki element, kendisiyle benzer kimyasal özellik gösteren iyonik bağlı bileşikteki elementten daha aktif ise yer değiştirme tepkimesi gerçekleşir. Aktif metal aşınırken pasif metal çöker. Yer değiştiren element ametal ise ametallerin fiziksel hallerine göre değişiklik olur. Örnek Xk + YCl**XCl** + Yk tepkimesi kendiliğinden gerçekleşiyor ise X metali Y metalinden aktif demektir. Cak + MnCl2** Bak + Al2S3** Not Asitler iyonik bağlı bileşik olmadığı halde H den aktif olan metallerin asitlerle tepkimeleri de yer değiştirme tepkimesi olarak değerlendirilir. Bir başka deyişle metal, asitle tepkimesinden H2 gazı açığa çıkartıyor ise H den aktiftir. Fek + 2HCl**FeCl2** + H2g Fe metali H den aktif olduğu için yukarıdaki tepkime gerçekleşti. Cuk + HCl**Tepkime gerçekleşmez Cu metali H den aktif olmadığı için tepkime gerçekleşmedi. 6. Sentez Birleşme Analiz Analiz Tepkimesi Birden fazla madde birleşerek bir madde oluşuyor ise sentez, bir madde birden fazla maddeye dönüşüyor ise analiz tepkimesidir. Sentez Tepkimesi Analiz Tepkimesi Birleşme Tepkimesi Ayrışma Tepkimesi X + Y ZZX + Y Yukarıdaki denklemlerde yer alan maddelerden ; X element veya bileşik Y element veya bileşik Z ise kesinlikle bileşiktir. Örnek H2 + I2 2HI CO + ½ O2 CO2 O2 + H2OH2O2 CaO + CO2 CaCO3 Yukarıda yer alan tepkimeler sentez tepkimesidir. Analiz tepkimeleri ise tersi tepkimelerdir. Aşağıdaki tepkimeleri sentez veya analiz olmalarına göre sınıflandırınız. 1. N2 + 3H2 2NH3 2. H2O2H2O + ½ O2 3. CH4 + 2O2 CO2 + 2H2O 7. Yanma Tepkimeleri Maddelerin O2 ile vermiş oldukları tepkimelerdir. N2 maddesi haricindeki maddelerin yanması ısı veren ekzotermik tepkilerdir. Örnek H2 + ½ O2 H2O CO + ½ O2 CO2 N2O + 2O2 N2O5 H2O ½ O2 H2O2 8. Ekzotermik ve Endotermik Tepkime Isı veya enerji veren tepkimelere Ekzotermik tepkime, ısı veya enerji alan tepkimelere ise Endotermik tepkime denir. Ekzotermik tepkimelere örnek H2 + ½ O2H2O + ısı HCl + NaOH NaCl + H2O + ısı CaO + CO2 CaCO3 + ısı Endotermik tepkimelere örnek N2 + O2 + ısı 2NO 2NH3 + ısı N2 + 3H2 PCl5 + ısı PCl3 + Cl2 Fiziksel olaylarda da endotermik ve ekzotermik ifadeler kullanılır. Örneğin kağıdın yanması, suyun donması ekzotermik iken buzun erimesi olayı endotermiktir. Sizlerde 5 endotermik veya ekzotermik olayı fiziksel veya kimyasal olmalarına göre belirtiniz. 1. 2. 3. 4. 5. 9. Redok Tepkimeleri Yükseltgenme İndirgenme tepkimeleridir. Elektron alış verişi ile ile gerçekleşen tepkimelerdir. Kimyasal tepkimelerde elektron veren yükseltgenir, indirgen özellik gösterir. Soru Bir tepkimenin redox tepkimesi olup olmadığı nasıl anlaşılır? Cevap yalın halde element var ise redox tepkimesidir. Örnek H2 + ½ O2 H2O Fe2O3 + 3CO 2Fe + 3CO2 2. Denklemde değerlik değiştiren element var ise redox tepkimesidir. Örnek X2YO43 + Y2O3 XO2 + YO2 FeS + HNO3FeNO33 + NO + H2SO4 + H2O Aşağıdaki kimyasal tepkimelerden hangileri redox tepkimeleridir? 1. Cu + HNO3 CuNO33 + NO2 + H2O 2. BaO2 BaO + ½ O2 3. N2 + 3H22NH3 4. CO3-2 + 2H+ CO2 + H2O 5. HCl + NaOH NaCl + H2O Sorular Test 1. I. H+ + OH-H2O II. CO3-2 + 2H+CO2 + H2O III. 3HCl + AlOH3AlCl3 + H2O Yukarıdaki tepkimelerden hangileri asit baz tepkimesidir? A Yalnız IB I ve III C I ve II D II ve IIIE I ,II ve III 2. Asit baz tepkimeleri için; I. Ürün maddeleri tuz ve sudur. II. Ekzotermik tepkimedir. III. Nötürleşme tepkimesidir. İfadelerinden hangileri kesinlikle doğrudur? A Yalnız IB I ve III C I ve II D II ve IIIE I ,II ve III 3. I. XO + 2HClXCl2 + H2O II. X + 2NaOH Na2XO2 + H2 Denklemlerine göre aşağıdakilerden hangisi yanlıştır? A XO nötr oksittir. B X, metaldir. C X amfoter karakterlidir. D XO su ile tepkime vermez. E X, HCl ile de tepkime verir. 4. Kuvvetli baz + X Tuz + H2 Soğuk su + YBaz + H2 Nitrik asit + Z Tuz + Oksit + Su Yukarıdaki tepkimeleri veren X,Y ve Z metalleri aşağıdakilerden hangisi olabilir? XY Z ANa CaCu BZnNaAg CAlMg Na DCuAgAl EMgZnNa 5. Oda koşullarında Al metali aşağıdaki maddelerden hangisi ile tepkime vermez? A NaOH B HFC NH3 D CH3COOHE HNO3 6. Oda koşullarında su ile aşağıdaki maddelerden hangisi tepkime vermez? A NaB BaC Ca D KE Mg + Y+2X+2 + Y Y+ Z+2Y+2 + Z Tepkimelerine göre X, Y ve Z metalleri için; I. X metali Y den aktiftir. II. Y metali Z den pasiftir. III. Yükseltgenme eğilimi en fazla olan X tir. İfadelerinden hangileri yanlıştır? A Yalnız IB Yalnız IIC Yalnız III D I ve IIIE II ve III 8. I. Kap II. KapIII. Kap Yukarıda yer alan kaplara üzerlerinde belirtilen metaller ilave ediliyor. Metallerin aktiflikleri sırasıyla Y, X ve Z olduğuna göre hangi kaplarda tepkime gerçekleşir? A Yalnız IB Yalnız II C I ve II D II ve IIIE I, II ve III 9. H2 + O2H2O + Isı Tepkimesi için; I. Redoks tepkimesidir. II. Yanma tepkimesidir. III. Sentez tepkimesidir. İfadelerinden hangileri doğrudur? A Yalnız IIB Yalnız III C I ve II D II ve IIIE I, II ve III 10. Aşağıdaki tepkimelerin hangisinden hidrojen gazı açığa çıkmaz? A Cr + NaOH BNa + H2O CHF + BaOH2 DFe + H2SO4 EHCl + Ca H2S + 2KOHK2S + H2O II. C3H8O2 + 4O23CO2 + 4H2O III. CaCO3CaO + CO2 Reaksiyonları türleri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir? I IIIII A Asit-baz Yanma Redoks B Asit-bazYer değiştirmeSentez C Redoks AyrışmaYanma D Asit-baz Yanma Analiz E Analiz Yanma Redoks + 3Z 3ZY + 2X Reaksiyonu ile ilgili olarak; I. Yer değiştirme tepkimesidir. II. Z , Y den daha aktiftir. III. X in değerliği değişmemiştir. İfadelerinden hangileri doğrudur? A Yalnız IB I ve IIC I ve III D Yalnız IIE I, II ve III 13. X maddesi, HNO3 çözeltisine ilave edildiğinde H2 ve NO gazları meydana geldiğine göre I. X maddesi saf değildir. II. Soymetal içeren alaşımdır. III. X maddesi Al elementidir. Yargılarından hangileri doğru olabilir? A Yalnız IB I ve IIC I ve III D Yalnız IIE II ve III 14. X Y + Z Denkleminde yer alan maddeler için; I. Saf maddelerdir. II. X, Y ve Z nin içerdiği bütün atomları içermektedir. III. X bileşik, Y ve Z elementtir. Yargılarından hangileri kesinlikle doğrudur? A Yalnız IB Yalnız II C I ve II D II ve IIIE I, II ve III 15. XO maddesi eşit iki parçaya bölünerek HCl ve NaOH içeren iki farklı kaba konuluyor. Her iki kaptan da tepkime gerçekleştiğine göre; I. X metali Al olabilir. II. XOH2 de NaOH ile tepkime verir. III. X in H2SO4 ile tepkimesinden SO2 gazı açığa çıkar. Yargılarından hangileri yanlıştır? A Yalnız I B Yalnız IIC Yalnız III D I ve IIIE II ve III

bileşik okuma ve yazma örnekleri